'मुंबईत उंचावरी । मलबार हिल इंद्रपुरी ।
कुबेराची वस्ती तिथं सुख भोगती ।।'
अशा कुबेरांच्या वस्तीचे लोकप्रतिनिधी आहेत भाजपचे मंगल प्रभात लोढा. त्यांनी याच मलबार हिलमधील जीना हाऊस जमीनदोस्त करण्याची मागणी केली आहे. त्या ठिकाणी सांस्कृतिक केंद्र उभारण्याची त्यांनी केलेली मागणी कोणत्याही व्यक्तीला रास्तच वाटू शकते. त्यातही सध्याच्या 'देशद्रोही' आणि 'देशभक्त' या व्याख्येत त्यांची मागणी सहाजिकच देशप्रेमाचे भरते आणणारीच आहे. त्यांच्या या मागणीने काही प्रश्नही निर्माण झाले आहे.
मंगल प्रभात लोढा यांनाच फाळणीच्या प्रतीकाची एवढी शीरशीरी का यावी ?
- 'जीना हाऊस' ज्या भागात आहे तो मलबार हिल परिसर लोढांचा विधानसभा मतदारसंघ आहे. 1995 मध्ये ते येथून प्रथम आमदार झाले.
- मुख्यमंत्र्यांचा बंगला 'वर्षा' देखील मलबार हिलमध्ये आहे. 'वर्षा' समोरच अडीच एकरातील परिसरात 'जीना हाऊस' आहे.
मुंबईच्या कोणत्याही रस्त्यावरुन गेल्यानंतर लोढा डेव्हलपर्सच्या लक्झरीयस फ्लॅट्सच्या जाहिराती तुमच्या नजरेस पडतील. जेवढ्या आकर्षक जाहिराती आहेत तेवढेच डोळे दिपवणारे त्यांचे प्रोजेक्ट्स आहेत. अर्थातच मलबार हिल, कफ परेड येथीलच नाही तर परळमधीलही त्यांच्या प्रोजेक्ट्समध्ये महाराष्ट्रीयन (मराठी) व्यक्तीला प्रवेश मिळाला असेल याची खात्री देता येत नाही.
असे फुलटाईम बिल्डर आणि पार्ट-टाईम राजकारणी असलेले लोढा 1981 मध्ये राजस्थानातून मुंबईत आले.
त्यांची मुंबईत येण्याची कहाणीही फिल्मी आहे. राजस्थानातील मारवाड मधील भिनमल येथे जन्मलेले आणि वाढलेले लोढा यांचे वडील गुमन मल लोढा हे स्वातंत्र्यसैनिक आणि गुवाहाटी हायकोर्टाचे चीफ जस्टिस होते. बी.कॉम एलएलबी झालेल्या मंगल प्रभात लोढांची जोधपूर हायकोर्टात प्रॅक्टिस सुरु होती. त्याचवेळी त्यांच्या वडिलांची बदली जोधपूरला झाली. जेथे वडील जज्ज आहे तेथे मुलाने वकिली करु नये असा नैतिकतेचा मुद्दा पुढे करुन मंगल प्रभात यांनी 1981 मध्ये मुंबईचा रस्ता धरला आणि अवघ्या 14 वर्षांत (1995) मुंबईतील इंद्रपूरी अर्थात मलबारहिलचे ते आमदार झाले.
- बिल्डर मानसिकतेच्या लोढांच्या डोळ्यात जीना हाऊस किती वर्षांपासून असेल याचा नेम नाही, मात्र संधी मिळाली ही भाजपचे सरकार आल्यावर. मग ही संधी सोडेल तो बिल्डर कसला?
आता काही सामान्य प्रश्न
- इंग्रजांनी भारतावर 150 वर्षे राज्य केले मात्र त्यांनी उभारलेल्या वास्तू आजही आपण 'हेरिटेज'च्या नावाखाली जपत आहोत. तेथे 'जीना हाऊस'च लोढांच्या डोळ्यात का खुपत आहे?
- जीना हाऊस गुलामी आणि फाळणीचे प्रतीक असल्याचे लोढा म्हणाले आहेत.
- दशकभरापासून लोढा आमदार आहे, आताच त्यांना जीना हाऊसची शीरशीरी का आली ?
- पाकिस्तानचे निर्माते आणि भारताच्या फाळणीचे खलनायक ज्यांना म्हटले जाते त्या जीनांनी इंग्लंडहून भारतात परतल्यानंतर 1936 मध्ये मुंबईतील मलबार हिल येथे 2 लाख रुपये खर्चून जो बंगला बांधला तो जीना हाऊस. येथेचे त्यांनी मुस्लीम लीगचा चार्ज घेतला.
- अडीच एकरावरील हा बंगला युरोपियन स्थापत्यशैलीचा नमुना आहे. सी-फेसींग असलेल्या या बंगल्याच्या बांधकावर जीनांनी यांनी स्वतः लक्ष दिले होते. येथे इटालियन मार्बल आणि वॉलन्ट वूडचा वापर करण्यात आला आहे. ते खास इटलितून मागवण्यात आले होते.
- लोढा ज्या जीना हाऊसला फाळणीचे प्रतीक म्हणतात तेथे जीना आणि महात्मा गांधी व पंडित नेहरुच्या अनेक चर्चा झाल्या आहेत. या चर्चांचा साक्षीदार हा बंगला आहे.
- सध्या यावर भारत सरकारची मालकी असली तरी जीना यांची मुलगी दिना वाडिया यांनी यावर वारसाहक्काने दावा केला आहे. हे प्रकरण कोर्टात प्रलंबित आहे. योगायोग पाहा, दीना वाडिया यांचा जन्म 1919च्या ऑगस्ट 15 ला झाला होता.
- अटल बिहारी वाजपेयी पंतप्रधान असताना पाकिस्तानचे तत्कालिन राष्ट्रपती परवेज मुशर्रफ यांनी मुंबई भेटीत हा बंगला पाकिस्तानी अँबसिला देण्याची मागणी केली होती, मात्र ही चर्चा चर्चाच राहिली.
- ताज्या माहितीनुसार, या प्रॉपर्टीचा वाद न्यायालयात आहे.
टिप्पण्या
टिप्पणी पोस्ट करा